Schoolschaaksite.nl: alles voor het schaken op de basisscholen | Onze site bevat alle informatie ter bevordering van het schaken op de basisscholen. Wij besteden veel aandacht aan nieuws, achtergronden, schooltoernooien etc. Iedereen mag zelf informatie, artikelen, foto´s of video´s plaatsen op onze site.

Vliegen met de paarden!

Auteur: Hugo Roman   Print


Schoolschaaksite.nl wil ook aandacht besteden aan visueel gehandicapte kinderen die al kunnen schaken of schaken willen leren. We hebben al een aantal maatregelen getroffen om onze site zo toegankelijk mogelijk te maken voor deze kinderen. Maar het kan nog (veel) beter en daarom zullen we in overleg met de visueel gehandicapten in Nederland en België bekijken hoe we onze site nog kunnen verbeteren.

Schaakclub ‘Het Vliegend Peerd’ is sinds 1948 actief in Bredene (naast Oostende) in België . Sedert enkele jaren is er na een lange onderbreking weer begonnen met een jeugdopleiding. Een van beide lesgevers is de Belg Hugo Roman, de schrijver van dit artikel.


Vliegen met de paarden!

Rond 1972 ben ik in de Oostendse schaakclub heel goed bevriend geworden met de stichter van het Belgische Blindenschaak.

Jef Taeymans leerde elke visueel gehandicapte die hij kende het schaakspel aan, en wist zo de Liga uit te bouwen tot een vereniging met 100 leden. Jef had leren schaken in Nederland (Mr. Lap!).

De Nederlandse schakers waaronder mijn tweede grote vriend Jan van Gelder (jarenlang kampioen bij de Nederlandse visueel gehandicapte schakers), waren in die tijd echte voorbeelden voor de Belgische schakers. Wel even vermelden dat visueel gehandicapten in België vroeger normaal niet tegen zienden speelden, hun eigen schaakclubs hadden, en zelfs geen zienden toelieten in hun competitie!

Klein schaakspel met stukken, niet opvouwbaar. Door verhoogde velden en stukken op pennen geschikt voor visueel beperkten.

Jef haalde mij erbij en zo is een arm geven aan een blinde schaker voor mij even natuurlijk geworden als ademhalen!

Ook ik vind dat een schaker in de eerste plaats moet proberen anderen te leren schaken. De club komt pas op de tweede plaats! Ik heb al vaak mensen leren schaken op de trein, en op weg naar het Ibis in Haaksbergen (ik ben al 35 jaar verslaafd aan dit integratietornooi), heb ik al twee keer simultaan gegeven op de trein!

Ik ben zo vertrouwd aan schaken met blinden, dat ik ook in de gewone schaakclub het blindenalfabet gebruik, ontworpen om misverstanden te vermijden (b, c d, e en g lijken te veel op elkaar):
Anna, Bella, Cesar, David, Eva, Felix, Gustav en Hector
zo noemen blinden de lijnen als ze internationaal met elkaar spelen of als ze een officiële wedstrijd met een ziende spelen.

Om de integratie tussen beide groepen te bevorderen vind ik dat je beter meteen de kinderen dit alfabet aanleert.
Slimme kinderen zijn er zo mee weg!

Enkele jaren geleden boekte ik een succesje: Babette was nog geen vier toen ik haar leerde schaken op het jaarlijkse jeugdtornooi in Brugge. Een jaar later speelde zij een partij tegen mijn blinde vriend Geert Maeckelbergh, zonder dat ik ook maar één keer hoefde te helpen.

Ik vind trouwens dat je kinderen ook als ze heel jong zijn moet de kans geven te leren schaken. Heel wat kinderen spelen trouwens al heel vroeg schaak op de computer.

Uitzonderlijk kan het al op tweejarige leeftijd, als ze grote broer zien schaken bijvoorbeeld. Oud-wereldkampioen Karpov leerde het door naar de partijen van zijn vader te kijken toen hij pas drie was.

Makkelijk is het lesgeven op heel jonge leeftijd niet, en oudere kinderen halen zo’n vroeg kind wellicht snel in, maar hoe jonger ze zijn, hoe meer ik geprikkeld ben uit te zoeken wat het kind kan opnemen, en wat de beste manier is het aan te brengen.

De Stappenmethode wordt ook in Vlaanderen gebruikt, maar is bedoeld voor kinderen van negen jaar en ouder. Ik gebruik dus de Opstapjes voor jongere kinderen, en heb ondervonden dat ook hier veel begeleiding nodig is voor een goed begrip van de opdracht en om de kinderen te stimuleren in het boek te werken , wat voor een kind van vijf jaar al een hele opgave is!

Onlangs ben ik op het idee gekomen om de kinderen te leren ‘vliegen’ met de paarden. Per slot van rekening zou elke speler van ‘Het Vliegend Peerd’ toch beter met het paard moeten kunnen spelen dan andere schakers!

Voor kinderen is het paard ongetwijfeld het moeilijkste stuk. Voor vele volwassenen is een lange paardenmars ook geen gemakkelijke klus trouwens!

Een en ander moet beter, en daarom leer ik mijn leerlingen om met het paard op te klimmen langs de Anna-lijn.
Eerst gaat het in twee stapjes omhoog: van Anna een naar Anna drie en zo verder.

Gaat dit vlot dan kun je één veldje hoger aanleren (drie stapjes voor het paard).

Uiteindelijk kun je van Anna 1 naar Hector 8 laten springen.

Misschien brengt de Sint of de Kerstman wel snoepjes om het hele bord te laten leegeten door die hongerige paardjes! 

Commentaren