Schoolschaaksite.nl: alles voor het schaken op de basisscholen | Onze site bevat alle informatie ter bevordering van het schaken op de basisscholen. Wij besteden veel aandacht aan nieuws, achtergronden, schooltoernooien etc. Iedereen mag zelf informatie, artikelen, foto´s of video´s plaatsen op onze site.

Tim en Roald

Auteur: Saskia Ridder (tekst) en Joost Grol (foto   Print


“Schaaklessen zijn levenslessen,” stelt Roald Vahl. Zijn oud-leerling Tim Kies kan zich in ieder geval geen leven zonder schaken voorstellen maar of hij er nu zo door veranderd is? Roald Vahl legt graag uit.

In groep vijf komt Tim bij meester Vahl in de klas. Roald weet het nog. “Klein van stuk, een tikkeltje onzeker, best een kwetsbaar jongetje.” Samen constateren ze dat Tim nog steeds klein van stuk is, maar dat termen als onzeker en kwetsbaar niet meer bij hem passen. Tim kan die verandering niet goed verklaren. Roald des te beter. “Toen hij in groep 5 bij mij in de klas kwam, zag ik dat hij het schaken begreep en dat hij het leuk vond. Ik heb toen zijn vader geadviseerd om Tim bij de Leiderdorpse schaakvereniging te laten spelen zodat hij meer vaardigheid kon opdoen. Ik ben er namelijk van overtuigd dat het goed is voor een mens als hij iets goed kan, ergens in uitblinkt. Daar krijg je zelfvertrouwen van, het maakt je sterker.” Tim is enigszins verbaasd als hij dit hoort. “Dit wist ik helemaal niet. Ik ging schaken omdat al mijn vriendjes schaakten. En mijn ouders hebben me destijds wel gepusht om naar de schaakvereniging te gaan, maar dat meneer Vahl daar achter zat?

Emoties
Toch is het niet heel vreemd. Want zeg je in Leiderdorp schaken, dan zeg je Roald Vahl. Roald start in 1988 bij de Leiderdorpse Kastanjelaanschool als onderwijzer. Hij is een enorme liefhebber van het schaakspel en start meteen met lessen na school. “Ik schaak graag zelf, maar eigenlijk vind ik het nog mooier om de schaakkunst over te brengen. Want van schaken leer je veel, zeker als je jong begint. Het doet een beroep op je verstandelijke vermogens, je ontwikkelt je concentratievermogen en je leert logisch denken. Daarnaast leer je de gevolgen accepteren van gemaakte keuzes, je kunt immers niemand anders de schuld geven van jouw niet zo handige zet. En je leert ook omgaan met emoties.” Op dit punt heeft Tim wel een herinnering die te maken heeft met zijn oud-leraar. “Er was iets gebeurd in de klas en ik sloeg helemaal door. Ik was zo boos dat ik de gang oprende. En daar kwam ik u tegen. Ik wist meteen dat schreeuwen geen zin had en die machteloze boosheid was al snel weg. We hebben toen nog een rondje buiten gelopen en daarna ging het weer goed.”

Treintjes
De schaaklessen op school slaan enorm aan want in korte tijd stromen er tientallen kinderen toe. “Op het hoogtepunt hadden we tachtig kinderen.” Om deze aantallen aan te kunnen, ontwikkelt Roald een uniek trainingssysteem van ‘treintjes’. Gevorderde jeugdspelers zoals Tim geven clubgenootjes met een lagere rating les. Tim doet dit al sinds hij de Kastanjelaanschool verliet voor de middelbare, nu zo’n acht jaar geleden. Tim studeert inmiddels geschiedenis, maar is iedere vrijdagmiddag even schaakleraar, naast Roald. Die hij nog steeds meneer Vahl noemt overigens. “Dat zit er nou eenmaal in, het lukt gewoon niet om Roald te zeggen.” Roald vindt het prima. “Het gaat er niet om hoe ze je noemen, maar hoe er met je omgegaan wordt. En dat zit wel goed met Tim. Ik vind het echt fijn dat hij er altijd is. Behalve dat hij een heel goede schaker is en het goed kan overbrengen, straalt hij ook zichtbaar plezier uit als hij met de kinderen bezig is. Kinderen vinden het leuk om met hem te schaken.” Tim vult aan. “Ik voel me ook goed op mijn plek, naast meneer Vahl. Het voelt veilig. Dat komt omdat hij heel veel rust en autoriteit uitstraalt, iets wat ik nog wel zou willen leren. Ik vind het namelijk moeilijk om zo’n groep stil te krijgen.” Roald zegt dat dat ook bijna niet anders kan. “Ik breng ruim dertig jaar onderwijservaring mee. Ik ben een onderwijzer die schaakles geeft. Tim is een schaker die les geeft.” De twee hebben dan ook allebei een heel andere stijl van lesgeven. Roald: “Maar daarin vullen we elkaar ook perfect aan. Ik sta graag voor het grote demonstratiebord, Tim zit liever met de kinderen aan tafel. Ik zeg ook wel eens dat ze basis van mij leren, maar het echte schaken leren ze van elkaar.”

Vahl - Kies

Talent
En spelen ze wel eens samen een potje? Roald lacht. “Tegen Tim? Ik zou geen schijn van kans hebben. Hij heeft een veel hogere rating. Ik schaak zelf bijna nooit en ik heb jaren geleden al ontdekt dat ik aan mijn bovengrens zit. Hoeveel ik ook train en studeer, ik word niet beter. Mijn talent zit kennelijk in het overbrengen van de passie voor het schaken en in het organiseren. Als ik op die manier de voorwaarden kan scheppen om mensen als Tim tot bloei te laten komen, is mijn missie geslaagd.”


Dit artikel verscheen in april 2012 in het Onderwijsblad (jrg. 16, nr.8), een tweewekelijkse uitgave van de Algemene Onderwijsbond (AOb), in de serie ‘Mijn leerling en ik’.
Met ruim 87.000 leden is de AOb de grootste onderwijsvakbond van Nederland. Ze komen op voor de belangen van hun leden in alle onderwijssectoren van po tot en met hbo.


Roald Vahl is ook Jeugdleider bij de SV Leiderdorp en Coördinator van de Schoolschaakclub Kastanjelaan in Leiderdorp. Komende twee zaterdagen, 2 en 9 juni, treedt Roald Vahl op als gastheer van het NK Schoolschaak Basis Onderwijs 2012. Op 2 juni vindt in Leiderdorp de halve finale van het NK plaats en op 9 juni de finale.

Met dank aan de AOb, Saskia Ridder (Zoeterwoude), Joost Grol (Dieren) , Tim Kies en Roald Vahl.

Teun Koorevaar

Commentaren