Schoolschaaksite.nl: alles voor het schaken op de basisscholen | Onze site bevat alle informatie ter bevordering van het schaken op de basisscholen. Wij besteden veel aandacht aan nieuws, achtergronden, schooltoernooien etc. Iedereen mag zelf informatie, artikelen, foto´s of video´s plaatsen op onze site.

Naar een Deltaplan voor het schoolschaak

Auteur: Teun Koorevaar   Print


Schoolschaak moet een A-merk worden


Een aanzet tot discussie

Met deze bijdrage willen we een aanzet geven tot discussie over het belang van schaken op onze basisscholen. Naar onze mening hebben we de afgelopen decennia een grote achterstand opgelopen met het schoolschaak ondanks alle gesubsidieerde projecten. Hoe is dit mogelijk in een land waar Max Euwe wereldkampioen werd en waar Jan Timman, the best of the West, ruim 15 jaar de tweede plaats bezette op de wereldranglijst?

Van de 1,6 miljoen leerlingen van onze basisscholen is nog maar 0,2 % lid van de KNSB (jeugdlid of SpeelZ lid).

Tijd om de noodklok te luiden.

Educatieve waarde vs ledenwerving

Bij ons komt de educatieve waarde van het schaken voor het jonge kind op de eerste plaats en het lid worden van een schaakvereniging pas op de tweede plaats. De KNSB en zijn verenigingen stellen het werven van leden op de eerste plaats, begrijpelijk in een situatie van jarenlange terugloop van het ledental. Maar is dit wel effectief gelet op de magere resultaten van deze strategie in het afgelopen decennium?

Rekenen, taal en bètavakken

In het onderwijs staan taal en rekenen voortaan centraal. Het regeerakkoord van september 2010 bestempelt deze vakken als de kernvakken van het onderwijs. Daarom moet de kennis in taal en rekenen op een hoger niveau worden gebracht. Om deze slag te kunnen maken, is het gewenste niveau van leerlingen in elke fase van hun opleiding vastgelegd.
In juni 2011 heeft Minister van Bijsterveldt een wijzigingsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd betreffende het invoeren van een rekentoets als onderdeel van het eindexamen voor vmbo, havo en vwo.

Er moet dus ook in het basisonderwijs meer aandacht worden besteed aan de basisvakken rekenen en taal!

Daarnaast doen sommigen een appèl om in het vervolgonderwijs leerlingen te stimuleren voor de bètavakken. Jeroen van der Veer, oud- topman van Shell, laat niet na te benadrukken hoe belangrijk dit is.
‘We hebben bèta's nodig, doe er wat aan" schreef Jeroen van der Veer, oud president-directeur van Shell en voorzitter van het Platform Bètatechniek, in het NRC. "Wij denken dat wij er wat aan doen!" antwoordden de havo-3-leerlingen van het Cartesius Lyceum die als Bètacoach brugklassers begeleiden bij wiskunde.
Bètacoaches

Het project Bètacoach is opgezet om de bètavakken een positieve stimulans te geven. Dertien havo-3-leerlingen gingen als Bètacoach aan de slag om brugklasleerlingen te helpen bij wiskunde. Zo krijgen zij zelf de stof goed onder de knie en ontwikkelen ze zelfvertrouwen bij wiskunde. "Je kunt wiskunde pas uitleggen als je het hebt begrepen", aldus docente Ruth Tjon Affo. Hopelijk kiezen er hierdoor meer leerlingen voor bèta in de bovenbouw.’
De technische universiteiten in Delft, Eindhoven en Enschede krijgen een extraatje van staatssecretaris Zijlstra van Onderwijs (VVD). Samen ontvangen ze drie jaar lang 11 miljoen euro per jaar, te besteden aan het binnenhalen en -houden van bètastudenten. Bron: de Volkskrant van 5 september 2011.

Schaaklessen en schaken op de basisschool kunnen de reken- en taalvaardigheden van jonge kinderen bevorderen, hun leerprestaties helpen verbeteren en er kan een stimulerende werking voor de bètavakken van uitgaan.
Maar het is een misverstand dat alleen bèta’s schaken en schaaklessen leuk vinden. Alpha’s vinden het minstens net zo leuk en kunnen het net zo goed!


Schaken als keuzevak op de basisschool

In ons land komt het nog weinig voor dat basisschoolkinderen kunnen kiezen voor schaaklessen in het (dag)programma. Schaken moet concurreren met een groot aantal andere interessante vakken (o.m. muziek, sporten, creativiteit, toneel, dans enz.). En lang niet altijd wint het schaken het. Op Leonardoscholen en andere scholen voor hoogbegaafde kinderen scoren schaaklessen in het (dag)programma goed.
Basisscholen organiseren veel naschoolse of buitenschoolse activiteiten, al of niet in het kader van de Bredeschool. Ook instellingen voor buitenschoolse opvang zijn actief met het organiseren van allerhande activiteiten. Soms zit hier schaken in het activiteitenprogramma. De financiering voor buiten- en naschoolse activiteiten is divers. Veelal worden de kosten bestreden uit beschikbare (school)fondsen en soms betalen de ouders er aan mee.
Schaaklessen zijn relatief goedkoop en dit is een vooral een voordeel in crisistijden waar de gezinnen op de kleintjes moeten letten. We beschikken over een ‘Stappenmethode’ die, nationaal en internationaal, geroemd wordt om de verantwoorde didactische en pedagogische opzet. Maar er zijn ook knelpunten: een chronisch tekort aan gekwalificeerde schaakmeesters en schaakjuffen, onvoldoende faciliteiten voor jonge kinderen om in hun leef- en speelbuurt te kunnen schaken en nog onvoldoende aandacht voor de digitale klas die inmiddels ruim toepassing vindt in het basisonderwijs.

Chronisch tekort aan gekwalificeerde schaakmeesters en schaakjuffen

Leden van schaakverenigingen en leerkrachten nemen van oudsher de schaaklessen op de basisscholen voor hun rekening. Maar hierin is allang een kentering gekomen. Steeds minder leerkrachten willen naast hun vele dagelijkse beslommeringen schaakles geven en door pensionering verliezen we leerkrachten die soms 20 tot zelfs bijna 40 jaar schaakles hebben gegeven op hun basisschool; vervanging is niet voorhanden. De schaakverenigingen leveren steeds minder schaakmeesters en schaakjuffen. De redenen: de vergrijzing, het niet voor langere tijd gebonden willen zijn, onvoldoende kwalificaties om schaakles te kunnen geven, de voortdurende daling van het aantal leden en van het aantal verenigingen die het soms al moeilijk genoeg hebben het hoofd boven water te houden. Een lichtpuntje is dat de oudere jeugd soms met succes wordt ingezet voor de schaaklessen.
Soms is het primaire doel van de schakers niet het op brede schaal verbreiden van de schaakkennis onder kinderen, maar zieltjes winnen voor de vereniging. En dit leidt soms tot teleurstellingen en afhaken omdat men te snel resultaten wil zien.

In de praktijk kunnen daarom lang niet alle aanvragen van scholen worden gehonoreerd. Het actief acquireren van scholen heeft weinig zin zolang de knelpunten niet worden opgelost.
Idealiter zouden er jaarlijks vele honderden schaakmeesters en schaakjuffen moeten worden opgeleid i.p.v. enkele tientallen nu.


Omdat de schaakverenigingen nagenoeg ‘op slot’ zitten moet er in de praktijk buiten de reguliere schaakorganisaties worden gezocht naar mensen die opgeleid willen worden tot schaakmeester of schaakjuf. Maar binnen de schaakwereld is dit nog een brug te ver. Hier is nog een wereld te winnen.

Waar blijven onze PABO’s?

Ook op PABO’s (de vroegere kweekscholen) zijn studenten nauwelijks te interesseren om opgeleid te worden voor het vak schaakmeester of schaakjuf. Het betreft dan een korte cursus buiten de PABO om. Vreemd eigenlijk dat de toekomstige leerkrachten van onze kinderen en kleinkinderen nog geheel buiten beeld blijven. Het is ook in hun onderwijskundig belang meer aandacht te geven aan schaaklessen op school. Zeker nu men ook inziet dat er meer aandacht moet komen voor de basisvakken rekenen en taal op de basisschool (en ook op PABO’s!)

De PABO-studenten zouden moeten weten dat schaaklessen en schaken op de basisschool een positief effect hebben op het leergedrag van jonge kinderen. In PABO-termen: schaken bevordert het aanleren van cognitieve, affectieve, sociale en psychomotorische vaardigheden. En ze moeten weten dat er een kant-en-klare, pedagogisch en didactisch verantwoorde, lesmethode is, de Stappenmethode. Deze methode is beschikbaar voor zowel de klassieke vorm als voor de digitaal ondersteunde vorm.

Voor de jonge kinderen is ook van belang dat schaken niet alleen houtjes schuiven op een bord is, maar dat er ook een rijke kunst- & cultuurcomponent is. Zowel voor de schaaklessen (Chesstutors van de Stappenmethode) als voor schaakkunst & cultuur (verhalen met foto’s en video’s) en klassieke spelletjes spelen op het schaakbord biedt het digitale schoolbord vele mogelijkheden. Ook kun je leren dammen op een schaakbord. De juffen hebben meer aandacht en interesse voor schaakkunst & cultuur dan de meesters.

Dit is een belangrijk gegeven dat samen met onderstaand bericht extra stof tot nadenken geeft.

‘Meester sterft uit in onderwijs’ kopte het Algemeen Dagblad op 6 september 2011.
‘Nu is 16% van de leraren een man. In de komende jaren neemt een groot aantal oudere mannen afscheid. Hierdoor is de prognose dat over acht jaar nog maar 12% van de docenten op de basisschool man is.’

Als er op de PABO een keuzevak ‘schaakles’ ingevoerd zou worden en de studenten in hun stage programma schaaklessen kunnen verzorgen op de basisscholen zijn we al een flink eind op weg. Met een kleine vergoeding voor het geven van schaaklessen zijn ze beter af dan met vakken vullen in de supermarkt. En als er ook nog extra studiepunten toegekend zouden worden zal de interesse voor dit keuzevak aanzienlijk kunnen stijgen.

PABO-studenten kunnen ook prima ambassadeurs worden voor het bevorderen van schaakles op onze basisscholen.
Dit idee is niet nieuw. Vroeger kende de KNSB een aparte schaakopleiding voor (aankomende) meesters en juffen in het basisonderwijs. Dat was in de tijd van Ir. P. J.Torbijn, bestuurslid KNSB en ook bekend van zijn vier bundels met schaakgedichten.

Het is een grote uitdaging lesprogramma’s op te zetten voor PABO-studenten met het uiteindelijke doel dat de PABO’s deze lesprogramma’s overnemen en zelf gaan verzorgen.

Een gedegen landelijke campagne om de PABO’s en PABO-studenten goed te informeren zou een eerste stap moeten zijn. Voorlichtingsbijeenkomsten zijn een belangrijk onderdeel van de campagne. Focussen op de beleidsbeslissers en de directies is essentieel. En rekening houden met het feit dat meester in het basisonderwijs een uitstervend beroep wordt als er geen structurele veranderingen komen.

Onderwijsvakbladen en onderwijswebsites

Het is wenselijk dat er goede artikelen komen over het belang van schaaklessen en schaken in het basisonderwijs. Nu spelen we nauwelijks een rol in de onderwijsvakbladen en op de onderwijswebsites.

Gebrek aan feiten en inzicht

Verbazingwekkend is dat niemand een goed inzicht heeft in wat er op onze Nederlandse basisscholen aan schaakles wordt gedaan! Veel vragen blijven onbeantwoord zoals:
Op hoeveel basisscholen wordt aandacht besteed aan schaakles en hoeveel kinderen zijn hier jaarlijks bij betrokken?
Hoelang krijgen kinderen in het schoolseizoen schaakles, 4 weken, 6 weken, 8 weken, 10 weken .. of het gehele schooljaar door? In welke groepen wordt schaakles gegeven? Hoe is de verdeling tussen meisjes en jongens?
Hoeveel schoolschaakmeesters en schaakjuffen zijn er daadwerkelijk actief in Nederland? Welke lesmethoden worden er gebruikt? Worden de nieuwe technologieën al aangewend bij de schaaklessen?
Hoeveel kinderen kunnen op school één of meerdere Stappendiploma’s halen?
En zo zijn er nog veel meer onbeantwoorde vragen.


Gebrek aan informatie en communicatie

Wat opvalt is dat we in Nederland geen landelijke website ‘Schoolschaak’ hebben waar directies van basisscholen, leerkrachten, ouders, ouderraden, kinderen, PABO’s en PABO-studenten, subsidiegevers en sponsoren, leveranciers etc. terecht kunnen voor allerhande uitgebreide informatie over schaakles en schaken op de basisschool. Naast het ´halen´ van informatie moet ook het ‘brengen’ van informatie worden gestimuleerd bij alle belanghebbenden.
Het is onbegrijpelijk in deze moderne tijd dat zo´n website nog niet bestaat in ons land.

Schoolschaaksite.nl

Schoolschaaksite.nl , een nieuw initiatief van Teun Koorevaar en Kees Schrijvers, wil het voortouw nemen en een professionele Schoolschaaksite.nl lanceren. Mocht er een Deltaplan Schoolschaak komen dan kan dit plan uitgebreid worden ondersteund door deze nieuwe site.
Vrijwilligers die willen mee helpen de nieuwe site op te bouwen kunnen mailen naar


Bezuinigingen in het onderwijs gaan hun tol eisen

Met ingang van dit nieuwe schooljaar zal de invloed van de bezuinigingen goed merkbaar worden. Er wordt flink gekort op de budgets voor naschoolse activiteiten en ook de keuzevakken in het dagprogramma worden opnieuw bekeken. Een van de gevolgen kan zijn dat de schaaklessen zullen sneuvelen. De eerste signalen zijn er al. Recent werd gepubliceerd dat de Amsterdamse Schaakkaravaan (een driejarig gesubsidieerd project) bijna tot stilstand komt. Van de voorgenomen uitrol naar andere steden is niets meer vernomen. Ook enkele Rotterdamse projecten zijn afgelopen. In de loop van dit nieuwe schooljaar en ook daarna zal duidelijk worden hoe groot de schade voor de schaaklessen is.

Bij de pakken gaan neerzitten of een Deltaplan gaan maken?

We hebben nu drie keuzen: alles op zijn beloop laten en niets doen, de status quo proberen te handhaven of om, voor de komende tien jaar, een Deltaplan Schoolschaak te gaan maken en te gaan uitvoeren.

Maar laten we eerst naar het nieuwe meerjarenplan van de KNSB kijken.

KNSB meerjarenplan 2011 -2014

Het schoolschaak in het meerjarenplan 2011 -2014 van de KNSB is als volgt uitgewerkt:

1. SpeelZ leden
‘Jeugdschaak is essentieel voor de toekomst van het schaken. Bij het stimuleren van schaken op jonge leeftijd kunnen basisscholen een belangrijke rol spelen. De KNSB heeft de ambitie veel meer basisscholieren georganiseerd te laten schaken. Sinds 2007 heeft de KNSB een speciale schoolschaakkist onder de naam SpeelZ. Jaarlijks maken honderden kinderen via SpeelZ kennis met de schaaksport. Halverwege 2010 heeft de KNSB ongeveer 1100 SpeelZ-leden. De komende beleidsperiode wil de KNSB dit aantal verhogen.

Doelstelling
‘In 2014 heeft schoolschaak via SpeelZ een structurele omvang van 2000 leden. Dit wil de KNSB bereiken door te focussen op maatwerktrajecten, zodat de effecten van kennismakingsprojecten op scholen op de lange duur worden verhoogd. In de maatwerktrajecten zullen ook de naburige schaakverenigingen nadrukkelijk worden betrokken. Naast de schaaklessen zal in deze maatwerktrajecten op school ook aandacht zijn voor schaakwedstrijden, kadercursussen, workshops en kennismakingslessen volgens een beproefde methode. Verder zal de KNSB het bestaande aanbod voor schaken op school uitbreiden. Naast het bruikleenconcept met de leskisten van SpeelZ, wordt het diplomasysteem en de scholencompetitie onderdeel gemaakt van het SpeelZ pakket. Een school moet voor schaken kunnen kiezen en daarbij verschillende producten rechtstreeks bij de bond kunnen afnemen. De deelnemers aan de lessen, examen of scholenwedstrijd worden daarbij SpeelZ-lid bij de bond. Scholen moeten voor maatwerk kunnen kiezen, zonder veel administratieve handelingen, met ondersteuning bij het vinden van lesgevers en met de mogelijkheid zelf het tempo van de lessenserie aan te geven.

2. Schaakdidactische opleidingen

Veel kinderen leren schaken op de basisschool. Om schoolschaak verder te stimuleren is het van belang om basisscholen te ondersteunen en zoveel mogelijk trainers op te leiden. Hoe meer kinderen schaken op school leren van schaaktrainers op niveau 1, des te meer doorstroming er naar schaakclubs komt. Dit zal ook de behoefte aan schaaktrainers van niveau 2, 3 en 4 doen toenemen. Dit kader is essentieel voor de toekomst van schaakverenigingen en daarmee voor de toekomst van de KNSB.

Doelstelling:

In 2014 geeft op elke schaakvereniging met een jeugdafdeling een gediplomeerde trainer schaakles. Het is belangrijk dat jeugd bij verenigingen goed wordt opgevangen. De trainer of jeugdleider speelt daarbij een essentiële rol. De uitbreiding van het trainerskorps wil de KNSB bereiken door middel van het intensiveren van de kadervorming, het ondersteunen van verenigingen en het organiseren van kennisuitwisseling en -bundeling. Naast het promoten van reguliere trainersopleidingen kan het kader versterkt worden door het opleiden van schaakdocenten via de reguliere PABO-opleidingen. Deze groep kan met name op scholen ingezet worden; via de scholen kan dan weer doorstroming komen naar de verenigingen. Daarom zullen nauwe contacten tussen scholen en verenigingen gestimuleerd moeten worden. Ook is het belangrijk om snelle uitval van de schaaktrainer 1 en 2 te voorkomen. Dit kan door een begeleidingsprogramma op te zetten, zoals bijvoorbeeld een stage.


De vraag is of bovenstaande plannen de al lang bestaande impasse gaan doorbreken. Wij denken van niet omdat dit in de vorige plancycli ook niet is gelukt. De plannen zijn te algemeen, te vrijblijvend en er is nauwelijks commitment. Wie gaat wat doen en wanneer? Er spreekt ook geen ‘sense of urgency’ uit. De nijpende problemen van de beschikbaarheid van schaakmeesters en schaakjuffen en van faciliteiten om te kunnen schaken worden nog steeds niet geadresseerd. Ook nog steeds geen aandacht voor de digitale klas. In april 2009 publiceerden wij hierover al in Schaakmagazine en op de KNSB-site! Het is ons een raadsel waarom men dit unique selling point anno 2011 nog steeds links laat liggen!

Rotterdam – Delfshaven, 2009. Moderne schaaklessen op een basisschool

Schoolschaak zou in onze visie de hoogste prioriteit moeten krijgen en er zou veel meer geld vrijgemaakt moeten worden. Een schoolschaakbudget heeft de KNSB niet en de gebudgetteerde bedragen voor SpeelZ zijn minimaal (bron: KNSB begroting 2011)

Breed gaan bouwen en investeren is het beste wat we kunnen doen in de huidige situatie. De aandacht niet meer te veel versnipperen, maar breed gaan focussen op het basisonderwijs met extra aandacht voor de digitale klas en de schooljuf. En dit een reeks van jaren volhouden.


Boven: We weten niet wie het zijn, waar ze wonen en hoe we ze kunnen bereiken. De twee miljoen schaakrecreanten is een slag in de lucht. Hoe kunnen we dan een marketingplan bedenken en welke producten moeten we aanbieden? Maar dit zal wel als propaganda bedoeld zijn.

Onder: We weten wie het zijn, waar ze op school gaan en we weten goed hoe we ze kunnen bereiken. De lesprogramma’s zijn beschikbaar en afgestemd op de technologische hulpmiddelen in de klas. En er is een zeer belangrijke spin-off!

Spin-off

Als veel kinderen schaakles en schaken krijgen op de scholen raken ook ouders, familieleden en vriendjes geïnteresseerd. Door goede voorlichting, presentaties etc. zijn dit potentiële vrijwilligers/ leden van onze verenigingen. Op sommige scholen zijn al schaaklessen gegeven aan geïnteresseerde moeders van kinderen die op school schaakles kregen. Ook vinden er al presentaties plaats voor ouderraden, medezeggenschapsraden en leerkrachten. Een brede aanpak is meer dan wenselijk.

Kinderen die schaken leuk vinden kunnen vaak niet doorgeleid worden naar een vereniging omdat er of geen jeugdafdeling is of omdat er geen schaakfaciliteiten (verenigingen) in de leef- en speelbuurt van de jonge kinderen zijn en soms omdat de succesvolle jeugdvereniging een ledenstop kent. Er moeten nieuwe faciliteiten worden ontwikkeld.

Investeren in de toekomst

In Nederland zijn we erg goed in het organiseren van vele toernooien en kampioenschappen. Onze schaakkalender is barstensvol. Ook hebben we jaarlijks een wereldvermaard toernooi in Wijk aan Zee: het Tata Chess toernooi. Met al deze toernooien is veel geld en inzet van vrijwilligers gemoeid. En dit moet zo blijven!
Maar als we dit vergelijken met de beschikbare financiële middelen en de inzet voor het schoolschaak dan lijkt de balans uit evenwicht ten nadele van het schoolschaak. En dit kan grote gevolgen hebben voor het aantal leden en de demografische opbouw van het ledenbestand in de toekomst. Er is nu al een ongezonde opbouw van het ledenbestand en deze opbouw zal verder verslechteren als we niets doen.

De toekomst van de (georganiseerde) schaaksport staat op het spel!
Enkele cijfers en feiten


We schatten ruwweg dat er van de ruim 7000 basisscholen in ons land er rond de 5 % van deze scholen iets aan schaakles doen. Dat varieert dan van enkele introductiecursussen, 4 tot 13 wekelijkse lescycli tot structurele schaaklessen gedurende het gehele schoolseizoen. Ook varieert sterk in welke groepen schaakles wordt gegeven.


Minder dan 1% van alle basisschoolkinderen krijgt schaakles

Als we het aantal kinderen dat jaarlijks in een of ander vorm schaakles krijgt op de scholen zouden uitdrukken in een percentage van het totaal aantal kinderen dat jaarlijks de basisschool bezoekt dan zou dit best wel eens onder de 1% kunnen liggen!
Het zal niet verbazen dat onze keuze is te gaan voor een Deltaplan Schoolschaak want dat biedt misschien de mogelijkheid om starre structuren te doorbreken, nieuwe wegen te bewandelen, nieuwe samenwerkingsvormen te ontwikkelen en sponsoren te interesseren.
Er moet wel het nodige veranderen omdat anders de georganiseerde schaaksport nog verder in de marge wordt teruggedrukt, een proces dat al meer dan twintig jaar aan de gang is!

Steeds jonger

Zeer getalenteerde kinderen zijn tegenwoordig al rond hun 15de schaakmeester of schaakgrootmeester! De kinderen komen steeds jonger in aanraking met schaken en de computer helpt hen hierbij.
De computer, het digitale schoolbord, de ’I-phone‘ en de ’I-pad‘ spelen een steeds belangrijker rol in het leven van het jonge, opgroeiende kind. Bij de schaaklessen moeten we hier goed op inspelen, de wereld verandert nu eenmaal snel. En dit betekent natuurlijk niet dat de klassieke methode geen rol meer speelt. De beste oplossing is een goede ‘match’ tussen beide te vinden. Dit blijkt ook uit de praktijk op de basisscholen.
Het digitale schoolbord geeft vele nieuwe mogelijkheden, ook op het gebied van schaakkunst & cultuur. Dit staat nog in de kinderschoenen en moet verder ontwikkeld worden. Schaken heeft meer potentie in zich dan alleen houtjes schuiven. Immers we hebben de educatieve waarde van schaakles op de eerste plaats gezet. Uit enkele pilotprojecten in het basisonderwijs is gebleken dat kinderen zeer creatief zijn en met het thema schaken goede resultaten scoren bij de vakken handenarbeid en creativiteit.

Een interessant artikel. Regelmatig verschijnen er dergelijke artikelen in de dag-, week en maandbladen.

Er zijn lesprogramma´s nodig voor de allerkleinsten in groep 1 en 2, de groepen 3 en 4, 5 en 6 en 7 en 8. Er zijn scholen waar in nagenoeg alle groepen schaakles wordt gegeven en sommige kinderen die schaken erg leuk vinden verlaten de basisschool na het succesvol afleggen van het examen Stap 5! In de praktijk blijken deze scholen een belangrijke leverancier te zijn van jeugdleden voor verenigingen!

Niet de werving van nieuwe jeugdleden dient voorop te staan maar de educatieve waarde van schaken voor de kinderen. Kinderen die het echt leuk vinden en verder willen met schaken komen vanzelf wel naar de (schoolschaak)vereniging!

Samenwerking met universiteiten en hogescholen

In het Deltaplan mogen de universiteiten en hogescholen niet ontbreken. Vervolgonderzoeken m.b.t. de educatieve waarde van het schaken voor jonge kinderen is uitermate belangrijk. Met de uitkomsten hiervan kunnen alle belanghebbenden hun voordeel doen.

Media

In de landelijke media is steeds minder aandacht voor de schaaksport, maar in de regionale media zijn er nog voldoende mogelijkheden, ook voor het schoolschaak.

Benodigde fondsen

Voor een ambitieus plan zoals dit te ontwikkelen Deltaplan is natuurlijk ook geld nodig. Bedrijven en (overheids)instellingen hebben een groot belang bij een goede leerontwikkeling van onze basisschoolkinderen. Het moet mogelijk zijn hiervoor op een creatieve manier fondsen te werven.

In New York wordt jaarlijks ca. 3 miljoen dollar bijeengebracht voor ‘Chess in school projecten’ en waarom zou zoiets in Nederland niet kunnen?

Iedereen doet mee

Natuurlijk wordt er veel goed werk verricht door schaakorganisaties, door professionals en vrijwilligers. Dit goede werk moet onverminderd worden voortgezet. Hier doen we niets aan af.

Maar de toekomst van de schaaksport staat op het spel en daarom moet er een Deltaplan Schoolschaak komen waaraan iedereen mee gaat doen.

Ja-cultuur

Prof. Dr. Hans Becker, oud-topman van de Stichting Humanitas, is de bedenker van het concept van de ja-cultuur en hij heeft hiermee bij Humanitas, een grote Rotterdamse zorginstelling, grote successen geboekt. ‘Niets is zo frustrerend als ergens te zijn waar niets kan, niets goed is etc. Bij nieuwe wensen en ideeën moet er gewoon eerst ‘ja’ worden gezegd en creatief worden gezocht naar oplossingen. In de praktijk blijkt dan dat bijna alle wensen te realiseren zijn. Geld is nooit een probleem, dus nooit met geld beginnen’, aldus Hans Becker.

Twee jaar geleden hebben we hiermee, met hulp van Hans Becker, positieve ervaringen opgedaan bij de Rotterdamse Masterclub ’De Schaak Veste’ in het kader van het KNSB Mastersproject. Rotterdam was de eerste van de tien landelijke Masterclubs en veruit de grootste. Dit KNSB-project is helaas ook bijna ter ziele.
De ja-cultuur, mede gebaseerd op Appreciative Inquiry (ontdekking, droom, ontwerp, uitvoering), is in het bedrijfsleven met succes toegepast bij het verbeteren van organisaties.

Wij hopen dat de ja-cultuur ook een rol kan spelen bij het te ontwikkelen en uit te voeren Deltaplan Schoolschaak.

Uitnodiging tot reageren

Deze bijdrage is een eerste aanzet tot discussie en we hopen dat we de komende periode veel bijdragen van onze geïnteresseerde bezoekers mogen plaatsen. Wie neemt de handschoen op? Wie heeft er ideeën over aanpak, organisatie en uitvoering. Wie wil er daadwerkelijk een bijdrage leveren aan zo’n Deltaplan Schoolschaak? Laat uw bijdrage plaatsen door de redactie van Schoolschaaksite.nl maar u kunt het natuurlijk ook zelf doen. Laat uw ideeën horen! Mailen kan ook naar  

Commentaren