Schoolschaaksite.nl: alles voor het schaken op de basisscholen | Onze site bevat alle informatie ter bevordering van het schaken op de basisscholen. Wij besteden veel aandacht aan nieuws, achtergronden, schooltoernooien etc. Iedereen mag zelf informatie, artikelen, foto´s of video´s plaatsen op onze site.

Dr. Max Euwe

Auteur: Mathieu en Ine Kloprogge   Print


Voor het overzicht van alle artikelen klik hier

Dr. MAX EUWE

Max Euwe is de enige Nederlander die ooit wereldkampioen schaken is geworden (1935).
Max (Machgielis) Euwe is op 20 mei 1901 geboren te Watergraafsmeer (Noord Holland). Hij overlijdt op 26 november 1981 (afbeelding XVI.1).
Max doorloopt de HBS,dit heet nu het VWO in Amsterdam. Vanaf de vierde klas wordt schaken zijn hobby. Hij wordt lid van het Verenigd Amsterdams Schaakgenootschap (VAS).
In 1918 doet hij eindexamen HBS en gaat wis- en natuurkunde studeren aan de Gemeentelijke Universiteit (huidige UvA). In 1921 wordt hij Nederlands kampioen schaken.
In 1926 promoveert Euwe cum-laude op een wiskundige onderwerp . In dat zelfde jaar trouwt hij met Carolina Bergman. Zij krijgen drie dochters. Eveneens in dat jaar wordt Euwe leraar wiskunde aan het Gemeentelijk Meisjeslyceum in Amsterdam. Euwe is Nederlands kampioen schaken van 1935 – 1937 en van 1938 – 1954.

In 1933 wordt Euwe uitgenodigd een match te spelen tegen de Rus Alexander Aljechin, de regerend wereldkampioen Op 3 oktober 1935 start de confrontatie in Nederland, een match over dertig partijen. De partijen worden gespeeld in Amsterdam, ondermeer in het Rijksmuseum, in de Effectenbeurs en in theater Bellevue. In totaal worden veertien partijen in Amsterdam gespeeld. Voorts in Den Haag (vier partijen), in Delft (twee), in Rotterdam, Utrecht, Groningen, Gouda, Den Bosch, Baarn, Eindhoven, Zeist, Ermelo en in Zandvoort.
De doorslag geeft de 26ste partij die wordt genoemd de ‘parel van Zandvoort’. De laatste partij op 15 december 1935 wordt gespeeld in het theater Bellevue te Amsterdam. Na afloop van de partij schudden Aljechin en Euwe elkaar zwijgend de hand. Daarna roept Aljechin ‘Es lebe Schachweltmeister Euwe, es lebe Schachliebend Holland’.(=Lang leve de wereldkampioen Euwe,lang leve schaak minnend Nederland)

Het verloop van de wedstrijd tussen Euwe en Aljechin is voor het dagblad de Telegraaf aanleiding een speciale editie over de match uit te geven met als titel Zoals ik het zag. De fraaiste partijen van de match Dr. Euwe – Dr. Aljechin om het wereldkampioenschap schaken 3 october – 15 december 1935. De revanchematch, eind 1937, tussen Euwe en Aljechin eindigt voor Euwe in een grote teleurstelling. Euwe verliest kansloos en Aljechin is wederom wereldkampioen.
Gedurende de Tweede Wereldoorlog houdt het internationale schaakleven natuurlijk op te bestaan. De nazi’s, de Duitse bezetters ,organiseren nog toernooien maar hieraan neemt Euwe geen deel.
In 1940 beëindigt Euwe zijn leraarschap en treedt als directielid in dienst bij Van Amerongen, een levensmiddelenbedrijf. In die hoedanigheid komt hij natuurlijk in direct contact met de Duitse bezetter.
Hij slaagt erin in de hongerwinter voedseltransporten naar het hongerende west Nederland te organiseren. Euwe heeft nooit veel informatie willen loslaten uit de oorlogsjaren.


Afbeelding XVI.1: Professor Dr. Max Euwe ( 20 mei 1901 Watergraafsmeer - 26 november 1981)
De enige Nederlander die ooit wereldkampioen schaken is geworden (1935).

De FIDE (de Fédération Internationale des Échecs) besluit na het overlijden van Aljechin in maart 1946 de wereldtitel opnieuw toe te kennen aan Euwe. De Russen gaan hier evenwel niet mee akkoord en het besluit wordt door de FIDE teruggedraaid.
In 1947 wordt Euwe beroepsschaker in dienst van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond (KNSB). In 1956 wordt Euwe wetenschappelijk adviseur van de Amerikaanse firma Remington Rand. Hier wordt hij betrokken bij de ontwikkeling van computers.
In de periode 1959-1965 is hij directeur van het Studiecentrum Automatische Dataverwerking.
Gezien zijn enorme kennis van de informatica wordt hij in 1964 benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de methodologie van de automatische informatieverwerking aan de Economische Hogeschool te Rotterdam en gewoon hoogleraar met dezelfde leeropdracht aan de Katholieke Hogeschool te Tilburg.
In Tilburg leeft Euwe van 1965 tot aan zijn emeritaat in 1971. Daarna verhuist hij terug naar Amsterdam.
In 1976 wordt hij tevens benoemd tot professor in de Cybernetica aan de Universiteit van Mantenach in Luxemburg.
In die periode gaat hij zich ook bezighouden met het ontwikkelen van de computertechnologie.
In de periode 1970-1978 is Max Euwe president van de wereldschaakbond FIDE. In deze hoedanigheid is hij tevens belast met de match Spasski – Fischer in 1972. Euwe is schrijver van veel schaakboeken


Afbeelding : Uit zoals ik het zag. De Telegraaf.


Van zijn hand verschijnen meer dan honderd schaakleerboeken. Hiertoe behoort ook het in Nederland bekende boekje Inleiding tot het Schaakspel door Dr. M. Euwe Bij het boekje behoort een schaakbord (12,8 x 12,8 cm) met schaakstukken. De schaakstukken van kunststof zijn voorzien van een pen. Het geheel is opgeborgen in een kartonnen doosje

Euwe-postzegel 2001

Op instigatie van de Motiefgroep Schaken, de KNSB en het Max Euwe centrum geeft TNT Post op 20 mei 2001, precies 100 jaar na de geboorte van Max (Machgieles) Euwe, een Euwe postzegel uit
De postzegel toont rechts een foto van Max Euwe. Links wordt een momentopname getoond uit de 26ste partij. Deze partij draagt, zoals reeds vermeld, ook de naam ‘de parel van Zandvoort’. Het was met name deze partij waarmee Euwe het Wereldkampioenschap schaken veroverde. In Mongolië en Joegoslavië zijn ook postzegels uitgegeven met de beeltenis van Max Euwe.(afbeelding XVI.2 )



Afbeelding XVI.2: Een blokje van twee postzegels door de Nederlandse Posterijen uitgegeven op 20 mei 2001 ter nagedachtenis aan het geboortejaar van Professor Dr. Max Euwe. Links een momentopname uit de partij ”de parel van Zandvoort”. De rechter zegel met een beeltenis van een denkende Euwe.



Afbeelding : Uit hoe ik het zag. De Telegraaf.
Honderden turen in de Militiezaal te Amsterdam naar de twee schaakreuzen.

Het Max Euweplein

Nadat het Huis van Bewaring aan het Kleine-Gartmanplantsoen in Amsterdam is gesloten wordt door de gemeente Amsterdam in dit gebied het Max Euweplein gecreëerd. Op het plein bevindt zich de ingang naar het Max Euwe-centrum en hier is een straatschaakspel aangelegd waar intensief wordt geschaakt door liefhebbers en toeristen.


Max Euwe Stichting

Na het overlijden van Euwe wordt in 1982 de Stichting ‘Max Euwe-centrum’ met het doel de nagedachtenis aan Euwe , zijn werk en betekenis voor het schaken levend te houden. Daarnaast wil het ‘Max Euwe-Centrum’ de schaaksport in de toekomst bevorderen. Het ‘Max Euwe-centrum’ wordt in 1986 geopend. Het dient jaarlijks een wisseltentoonstelling in te richten, een verplichting aan de Gemeente Amsterdam.
De Stichting beheert tevens de nalatenschap van Dr. Max Euwe, zijn omvangrijke schaakbibliotheek met meer dan 10.000 boeken en het schaakmuseum.


Euwe-ring

De Euwe-ring is in het leven geroepen door de Nederlandse Gasunie en is op 5 januari 1977 uitgereikt aan Euwe. Deze ring vormt een onderscheiding voor iemand die zich verdienstelijk heeft gemaakt voor het schaken in Nederland. De ring wordt om de vijf jaar uitgereikt en degene die hem draagt bepaalt de opvolg(st)er.
Tot heden is de ring gedragen door Hans Bouwmeester, Jan Timman, Hans Böhm, Hans Ree en sinds 7 augustus 2007 Genna Sosonko, Nederlands Kampioen en tweevoudig winnaar van het Hoogovens schaaktoernooi. Alle vorige dragers dragen een replica van de ring (afbeelding:XVI.3 )

Afbeelding XVI.3: De Max Euwe-ring.
De afbeelding toont een replica van de ring die gedragen wordt door Hans Böhm



Beeld van Max Euwe op het Max Euweplein

Op 7 mei 2004 is een standbeeld onthuld van de enige wereldkampioen schaken die Nederland ooit heeft gekend.
Het beeld – een bronzen buste van 65 cm hoogte- is de Gemeente Amsterdam aangeboden door de Ondernemersvereniging Max Euweplein en Holland Casino Amsterdam ter gelegenheid van het 12½ jarig bestaan van het Max Euweplein. De kunstenares José Fijnart heeft er een gelijkend portret van gemaakt: een denkende Euwe.

Afbeelding ; Uit zoals ik het zag. De Telegraaf.
Shamat en Lobeidah, de twee Siameesche mascotten van de familie Aljechin, spelen eveneens,
maar volgens hun eigen regels, een partij schaak.
 

Commentaren