Schoolschaaksite.nl: alles voor het schaken op de basisscholen | Onze site bevat alle informatie ter bevordering van het schaken op de basisscholen. Wij besteden veel aandacht aan nieuws, achtergronden, schooltoernooien etc. Iedereen mag zelf informatie, artikelen, foto´s of video´s plaatsen op onze site.

De Schaakpartij van de Eeuw

Auteur: Mathieu en Ine Kloprogge   Print


Voor het overzicht van alle artikelen klik hier

DE SCHAAKPARTIJ VAN DE EEUW

Bedoeld is de beroemde schaakwedstrijd tussen de Rus Boris Spasski en de Amerikaan Bobby Fischer
Direct na de Tweede Wereldoorlog introduceerde Amerika het Marshall Plan om de West Europese landen na de 2de wereldoorlog economisch weer op de benen te krijgen. De Sovjet Unie trachtte zijn communistische ideeën verder uit te breiden en promootte het schaakspel enorm, als een voorbeeld van de vooruitgang en de ontwikkeling van het Russische volk, on-der leiding van de communistische ideologie.
Russische schaakgrootmeesters hadden speciale privileges die het gewone Sovjet volk niet had. In 1948 – na de schaak wedstrijden in Den Haag en Moskou – werd Michail Botwinnik wereldkampioen. In de volgende vijfendertig jaren bleven de Sovjet schaakgrootmeesters we-reldkampioen en maakten zij de schaakdienst uit.
In 1972 daagde de jonge Robert James Fischer, roepnaam Bobby, de Russische wereldkampi-oen Boris Spasski uit. Fischer, opgegroeid in Brooklyn New York, en een kind van de kapita-listische cultuur zou het opnemen tegen de geroutineerde wereldberoemde schaakgrootmeester Boris Spasski Overigens was Bobby reeds op zijn veertiende jaar United States´ Chess champion (schaakkampioen van Amerika).
De Spasski-Fischer wedstrijd werd gehouden in Reykjavik, de hoofdstad van IJsland. De hele internationale pers was aanwezig. De wedstrijd werd gebracht als de “Match of the Cen-tury”, waarbij door de pers sterk de nadruk werd gelegd op het gevecht tussen twee ideologie-en – het kapitalisme tegen het communisme.

Fischer maakte het de organisatoren bepaald niet makkelijk. Zo moesten de TV kamera´s uit de zaal en moest een andere zaal worden gekozen. Zelfs Henry Kissinger de toenmalige Ame-rikaanse minister van Buitenlandse zaken, moest zich ermee bemoeien om Fischer aan het schaken te krijgen. Bovendien eiste Fischer nog een extra beloning van £ 50.000. Fischer won en doorbrak de Sovjet dominantie. Vervolgens verdween hij voor twintig jaren van het schaaktoneel.
In 1992 meldde Fischer zich weer. In Servië speelde hij opnieuw tegen Boris Spasski, dit te-gen een uitdrukkelijk verbod van de Amerikaanse Regering, omdat tegen Joegoslavië een handelsverbod was uitgevaardigd. Fischer negeerde dat verbod. Het prijzengeld was inmid-dels opgelopen tot $ 5.000.000. Fischer won de partij en claimde de wereldtitel. Na de wed-strijd keerde Fischer niet naar Amerika terug waar hem overigens gevangenisstraf wachtte wegens het overtreden van het Embargo.
Fischer dook onder in een Oost Europees land. Inmiddels was door Amerika zijn paspoort ongeldig verklaard. Begin 2005 werd Fischer in Japan in hechtenis genomen. Amerika vroeg zijn uitlevering. De IJslandse regering bood Fischer hulp door hem de IJslandse Nationaliteit te verlenen. Op 22 maart 2005 vertrok Fischer vanuit Japan naar IJsland.
Bobby Fischer overleed op 17 Januari 2008 op 64 jarige leeftijd in een ziekenhuis in Reykja-vik. Zijn leeftijd gelijk aan het aantal velden op het schaakbord.

Cy Enfield’s Fischer – Spasski portable set
Speciaal voor deze match had de FIDE (Fédération Internationale des Éches) opdracht gege-ven ter herinnering aan deze wedstrijd een schaakspel uit te geven en een bijbehorend medail-lon. De keuze van de FIDE viel op een schaakspel ontworpen door Cy Endfield. Cy Endfield was onder andere gekwalificeerd zilversmid. Hij mocht zijn eigen waarmerk ’ce’ aanbrengen. Het spel kreeg de naam ’Cy Endfield´s Fischer – Spasski portable set’ (afbeelding XVIII.1 ) Alle stukken zijn gezaagd uit een buis.
De schaakfiguren van beide partijen zijn vormgelijk en gemaakt van zilver en goudverguld zilver. De vormen van de figuren zijn enerzijds klassiek en min of meer afgeleid van het Staunton spel en anderzijds hypermodern.


Afbeelding XVIII.1: Schaakfiguren uit het Cy Endfield spel. De bovenkant van de ene figuur past in de voet van het volgende schaakstuk.

De complete Endfield set, de twee perspex staven met de schaakfiguren en het opvouwbare schaakbord werd gepresenteerd in een zilveren met leer uitgevoerd doosje, met daarin tevens de medaillon van de FIDE Het spel is door Cy Endfield zelf geproduceerd in een kleine geli-miteerde oplage van 650 spellen.
Endfield had besloten dat de eerste honderd sets gesigneerd zouden worden door Fischer en Spasski op de koning van iedere set. Spasski heeft gesigneerd; Fischer weigerde.
Lezers van de Engelse krant de Sunday Times konden indertijd inschrijven op dit spel.

Afbeelding XVIII.2: Zo worden de schaakfiguren in elkaar geschoven op de kunst-stof cilinder.

Om de schaakstukken op te bergen wordt per partij gebruik gemaakt van een perspex (heldere kunststof ) staaf en een doorzichtige kunststof cilinder.
De pionnen worden over de perspex staaf geschoven,sluitend om en om in elkaar geschoven.
Hier overheen wordt de kunststof cilinder geplaatst en vervolgens worden hierover heen de hoofd schaakstukken geschoven zoals ze ook op het bord staan opgesteld.
Dus eerst de toren, dan het paard, de loper en zo verder (afbeelding XVIII.2).
Heel bijzonder is dat de bovenrand van ieder schaakstuk past in de voet van het volgende schaakstuk. Heel bijzonder en heel slim bedacht.
Zo worden alle acht schaakstukken op de cilinder geschoven waarbij de stukken als bij een puzzel in elkaar passen (afbeelding XVIII.3).
Het schaakbord bestaat uit velden van zilverplaten en zwart leder. Het bord kan worden opge-vouwen.

In 1971 werd door Endfield op dit spel patent verkregen.
Tenslotte, Cy Endfield geboren in Amerika, week in 1951 om politieke redenen uit naar En-geland; hij werd beticht van communistische ideeën en sympathieën. Voorts schijnt hij meer-dere schaakspellen te hebben ontworpen o.a. ’Chesslandia’. Wij hebben hierover evenwel geen nadere gegevens kunnen vinden.


Afbeelding XVIII.3: De perspex staaf met zes pionnen en twee sluitstukken. Twee pionnen staan naast de staaf. Als alle pionnen op de staaf geschoven zijn, wordt hier overheen de kunststof cilinder geschoven met de hoofdfiguren.Boven: de staaf met de complete zilveren partij met zestien figuren.
 

Commentaren