Schoolschaaksite.nl: alles voor het schaken op de basisscholen | Onze site bevat alle informatie ter bevordering van het schaken op de basisscholen. Wij besteden veel aandacht aan nieuws, achtergronden, schooltoernooien etc. Iedereen mag zelf informatie, artikelen, foto´s of video´s plaatsen op onze site.

Alles over Stap 4

Auteur: Teun Koorevaar   Print


1. Handleiding Stap 4
De uitgebreide handleiding is een grote steun bij het geven van schaakles. Voor iedereen met beperkte onderwijservaring biedt de structuur van de lessen voldoende houvast voor het geven van schaakles. Voor meer ervaren schaakdocenten is er voldoende mogelijkheid tot variëren en differentiëren. Bij de opleiding tot schaakdocent staat de handleiding centraal.

In de vierde stap ligt de moeilijkheidsgraad van de stof een stuk hoger dan die van de derde. Dat is voornamelijk het gevolg van het toenemen van het aantal zetten van de oplossingen van de opgaven. Bij de meeste onderwerpen is de oplossing 2,5 zet diep (5 ply). In deze stap veel aandacht voor tactiek.

Inhoud van de handleiding
voordeel opening, onderbreken, lokken, blokkeren, vooruitdenken, kop- en staartstuk plaatsen, de vrijpion, uitschakelen verdediging, de magneet, zwakke pionnen, materieel voordeel, jagen en richten, zevende rij, eindspelstrategie , ruimen en dame tegen pion,
Daarnaast elf lessen m.b.t het Plus werkboek : koningsaanval, opening, onderbreken, blokkeren, remise, insluiten, klein plan, pionneneindspel, aftrekaanval, eindspeltechniek en het schaakprobleem. Tot slot een begrippenlijst, een schema voorbereidende zet en een overzicht van de Stappenmethode.

Voor een uitgebreide inhoudsopgave klik hier.

2. De werkboeken
De werkboeken bevatten de oefeningen met toelichtingen voor de leerlingen. Ieder werkboek bestaat uit honderden oefeningen met leuke tekeningen van Rupert van de Linden. Bij Stap 4 zijn er drie werkboeken t.w. : Stap 4 , Stap 4 Extra en Stap 4 Plus.

De werkboeken Plus en Extra zijn ook een goed hulpmiddel bij het variëren en differentiëren in de schaakklas.

Extra staat vol met louter oefeningen. In de eerste helft van het werkboek staan de opgaven met dezelfde onderwerpen als het gewone werkboek. In het tweede deel van het werkboek staan opgaven van het type mix. Er is dus geen aanduiding van het thema van de oefening en zij lijken al meer op een echte partij. Het oplossen van dergelijke opgaven is voor een eerste-stapper moeilijk, maar gelukkig zijn de onderwerpen beperkt : materiaal winnen, mat in één zetten en verdedigen.

De oplossingen staan niet in de werkboeken maar wel op de website.

De onderwerpen in Plus zijn heel sterk gericht op het verbeteren van de bordvisie. De stof is grotendeels bekend maar nu moet de leerling een keus maken uit twee verschillende mogelijkheden.
Hieronder uit ieder werkboek een voorbeeld.

Werkboek Stap 4 Werkboek Stap 4 Extra Werkboek Stap 4 Plus

Op de website van de Stappenmethode staan , per werkboek, ook nog twaalf voorbeelden van Stap 4.

Werkboek vooruitdenken

3. Lekker Schaken Stap 4



De serie Lekker Schaken (vierde druk, 2011) is voornamelijk bedoeld voor zelfstudie (voor volwassenen en oudere leerlingen, vanaf 10 jaar, die al goed kunnen lezen). Ook deze boekjes bevatten veel informatie en voorbeelden voor de schaakdocent.




4. CD-roms
Er zijn CD-roms in diverse uitvoeringen waarmee op de computer geoefend kan worden. Meer informatie hierover in de rubriek CD-Roms.

5. Proefexamens
Voor iedere Stap zijn er proefexamens waarmee de leerlingen zich kunnen voorbereiden op het officiële examen van de KNSB. De afgelegde proefexamens geven de docent een goed inzicht in de vorderingen van de leerlingen. Er zijn verschillende versies (A,B,C,D)

6. Examens
De leerlingen die er aan toe zijn kunnen het officiële examen Stap 4 van de KNSB afleggen. Als zij het examen goed hebben afgelegd krijgen zij een officieel diploma van de KNSB.

Waarom examens en diploma's?
Kinderen vinden het in de regel erg leuk om een diploma te halen. Ze kunnen op deze manier aan hun ouders en familie laten zien waar ze mee bezig zijn geweest en dat ze iets geleerd hebben. Bovendien zijn ze vaak erg trots op hun net behaalde diploma.
Het examen is voorts een mooie afsluiting van de schaaklessen van dat seizoen en stimuleert leerlingen om nog even terug te kijken op wat ze hebben geleerd.
De (proef)examens en diploma’s zijn online te bestellen in de webwinkel van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond.


7. Officiële diploma KNSB Stap 4

Diploma Stap 4 en Stap 4 Plus


Diploma’s en examens zijn te bestellen bij de diplomaconsuls van de Regionale Bonden en bij de KNSB.

8. Meer informatie
Op de website van de Stappenmethode meer informatie over Stap 4 met twaalf voorbeelddiagrammen.

Er kan online worden besteld op de website van de Stappenmethode en bij de webwinkel van de KNSB

Commentaren